Νέα μελέτη: Η αφαίρεση του θύμου αδένα ίσως αυξάνει τον κίνδυνο καρκίνου

Για χρόνια ο θύμος αδένας αντιμετωπιζόταν σχεδόν σαν ένα «όργανο της παιδικής ηλικίας». Οι επιστήμονες γνώριζαν ότι παίζει καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη του ανοσοποιητικού συστήματος στα παιδιά, όμως υπήρχε η πεποίθηση ότι η σημασία του μειώνεται έντονα όσο μεγαλώνουμε. Επειδή μάλιστα συρρικνώνεται φυσιολογικά με την ηλικία, η αφαίρεσή του κατά τη διάρκεια ορισμένων χειρουργικών επεμβάσεων θεωρούνταν συχνά μια σχετικά αθώα διαδικασία.

Μια νέα μεγάλη μελέτη, ωστόσο, έρχεται να αμφισβητήσει αυτή την εικόνα. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η αφαίρεση του θύμου αδένα σε ενήλικες ίσως συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο θανάτου, καρκίνου αλλά και ορισμένων αυτοάνοσων νοσημάτων αρκετά χρόνια αργότερα.

Οι ερευνητές από το Massachusetts General Hospital και συνεργαζόμενα ιδρύματα θέλησαν να απαντήσουν σε ένα βασικό ερώτημα: εξακολουθεί ο θύμος αδένας να έχει ουσιαστική λειτουργία και στην ενήλικη ζωή ή αποτελεί ένα όργανο που έχει πλέον χάσει τον ρόλο του;

Τι είναι ο θύμος αδένας και γιατί θεωρούνταν λιγότερο σημαντικός μετά την παιδική ηλικία 

Ο θύμος αδένας βρίσκεται πίσω από το στέρνο και λειτουργεί σαν ένα είδος «εκπαιδευτικού κέντρου» για τα Τ-λεμφοκύτταρα, κύτταρα του ανοσοποιητικού που βοηθούν τον οργανισμό να αναγνωρίζει και να αντιμετωπίζει λοιμώξεις αλλά και ανώμαλα κύτταρα, όπως τα καρκινικά.

Οι επιστήμονες ήδη γνώριζαν ότι όταν ο θύμος αφαιρείται σε παιδιά, παρατηρούνται μακροχρόνιες επιπτώσεις στο ανοσοποιητικό σύστημα. Για τους ενήλικες όμως τα δεδομένα ήταν περιορισμένα.

Για να εξετάσουν το θέμα, οι ερευνητές ανέλυσαν στοιχεία χιλιάδων ανθρώπων που είχαν υποβληθεί σε χειρουργικές επεμβάσεις στο στήθος. Συγκεκριμένα εξέτασαν 1.420 ενήλικες που είχαν αφαιρέσει τον θύμο αδένα και τους συνέκριναν με περισσότερους από 6.000 ανθρώπους που είχαν υποβληθεί σε παρόμοιες επεμβάσεις χωρίς όμως να αφαιρεθεί ο αδένας. Η ομάδα προσπάθησε να περιορίσει όσο το δυνατόν περισσότερο παράγοντες που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τα αποτελέσματα. Για παράδειγμα, οι συμμετέχοντες αντιστοιχίστηκαν με βάση την ηλικία, το φύλο, τη φυλή αλλά και προϋπάρχοντα προβλήματα υγείας.

Οι αριθμοί που προβλημάτισαν τους ερευνητές για καρκίνο και θνησιμότητα 

Τα ευρήματα ήταν εντυπωσιακά. Πέντε χρόνια μετά την επέμβαση, το ποσοστό θανάτων από οποιαδήποτε αιτία ήταν σημαντικά υψηλότερο στην ομάδα που είχε υποβληθεί σε θυμεκτομή. Συγκεκριμένα, το 8,1% των ασθενών είχε πεθάνει σε σύγκριση με το 2,8% της ομάδας ελέγχου.

Παράλληλα, αυξημένος ήταν και ο κίνδυνος εμφάνισης καρκίνου. Μέσα στην ίδια περίοδο, το 7,4% των ατόμων που είχαν αφαιρέσει τον θύμο αδένα εμφάνισε καρκίνο, έναντι 3,7% όσων δεν είχαν υποβληθεί σε θυμεκτομή.

Οι ερευνητές παρατήρησαν επίσης ότι οι καρκίνοι σε αυτούς τους ασθενείς έτειναν να είναι πιο επιθετικοί. Εμφάνιζαν συχνότερα υποτροπές, αφορούσαν περισσότερα διαφορετικά όργανα και αρκετές φορές απαιτούσαν πιο εντατικές θεραπείες.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ακόμη ότι σε άτομα χωρίς προηγούμενο ιστορικό σοβαρών προβλημάτων υγείας υπήρχε μια μέτρια αύξηση στην πιθανότητα εμφάνισης αυτοάνοσων νοσημάτων. Σε αυτές τις παθήσεις το ανοσοποιητικό επιτίθεται λανθασμένα στον ίδιο τον οργανισμό.

Πώς η αφαίρεση του αδένα φαίνεται να αλλάζει το ανοσοποιητικό σύστημα 

Για να καταλάβουν τι μπορεί να συμβαίνει βιολογικά, οι επιστήμονες προχώρησαν και σε εξετάσεις αίματος σε μικρότερη ομάδα συμμετεχόντων αρκετά χρόνια μετά τις επεμβάσεις.

Εκεί βρήκαν κάτι ιδιαίτερα ενδιαφέρον: οι άνθρωποι που είχαν αφαιρέσει τον θύμο αδένα εξακολουθούσαν, ακόμη και περίπου 14 χρόνια αργότερα, να παράγουν λιγότερα νέα Τ-λεμφοκύτταρα σε σχέση με όσους διατήρησαν τον αδένα.

Με απλά λόγια, το ανοσοποιητικό τους φαινόταν να ανανεώνεται πιο δύσκολα.

Παράλληλα, στο αίμα τους καταγράφηκαν αυξημένα επίπεδα ουσιών που σχετίζονται με χρόνια φλεγμονή. Η φλεγμονή θεωρείται ότι εμπλέκεται σε πολλές παθήσεις, από καρδιαγγειακά προβλήματα μέχρι καρκίνο και αυτοάνοσες διαταραχές.

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι ο θύμος αδένας ίσως συνεχίζει να λειτουργεί ως ένας διακριτικός αλλά κρίσιμος παράγοντας του ανοσοποιητικού, ακόμη και στην ενήλικη ζωή. Αν αφαιρεθεί, ο οργανισμός φαίνεται να χάνει ένα μέρος της ικανότητάς του να δημιουργεί νέα ανοσοκύτταρα και να διατηρεί ισορροπία στις άμυνές του. Ένα όργανο που μέχρι σήμερα πολλοί θεωρούσαν σχεδόν «ξεχασμένο» ίσως τελικά συνεχίζει να παίζει πολύ σημαντικότερο ρόλο στην υγεία μας από όσο πιστεύαμε.